Toolkit verpleeg- en verzorgingshuis
Ten behoeve van de implementatie van vroege herkenning en behandeling van ondervoeding is een toolkit ontwikkeld. De onderdelen van de toolkit (met uitzondering van het screeningsinstrument) zijn zogenaamde halffabrikaten. U kunt ze voorzien van eigen logo en aanpassen aan uw huisstijl.
In 2008 is vroege herkenning en behandeling in de verpleeg en verzorgingshuizen in projectverband met overheidssubsidie geimplementeerd in 8 instellingen. U kunt meer lezen over de stappen die deze instellingen hebben genomen in Achtergrondinformatie van de implementatie van vroege herkenning en behandeling van ondervoeding in de V&V sector.
De indeling van de toolkit volgt de stappen signalering, inclusief het weeg- en screeningsbeleid, de behandeling en begeleiding van ondervoede cliënten. Tot slot bevat de toolkit enkele instrumenten ten behoeve van de implementatie.
Herkenning van ondervoeding
Het screeningsinstrument dat in de verpleeg en verzorgingshuizen wordt gebruikt is de SNAQRC. Dit instrument is gevalideerd en de methode van ontwikkeling en validatie is beschreven. exemplaren van de SNAQRC zijn te bestellen. Klik hier om naar het besteloverzicht te gaan.
- Wetenschappelijke onderbouwing van de SNAQRC (Journal on Human Nutrition in Health and Aging 2010)
- Artikel over SNAQRC in Tijdschrift voor Ouderengeneeskunde (2010)
- Artikel over screening in Tijdschrift voor Verpleegkundigen (2010)
- Aankondiging SNAQRC (NVD nieuws 2008)
Onderdeel van de signalering is het weeg- en screeningsbeleid. Het gewicht is vaak een goede parameter om de voedingstoestand te volgen. Voor verschillende doelgroepen is een advies geformuleerd hoe vaak te wegen. Tevens is een advies opgenomen met welke frequentie de SNAQRC dient te worden herhaald. Daarbij is gekozen om zoveel mogelijk aan te sluiten bij reguliere evaluatie en overlegmomenten.
- Weeg en screeningsbeleid
- Goed wegen is een kunst (Zorg voor Beter 2007)
- Excelfile voor registratie gegevens weeg en screenbeleid
Om de BMI te kunnen berekenen zijn gegevens over de lengte nodig. Aangezien de lengte bij veroudering afneemt door kyfose en scoliose is het beter om de onderbeenlengte te meten en met een formule de lichaamslengte te berekenen. Als er betrouwbare informatie is over de lengte op 30 a 40 jarige leeftijd kan dit getal ook gebruikt worden.
Om op tijd een onvoldoende voedingsinname te herkennen is de methode "Meet & Weet wat je Client eet"ontwikkeld.
Beleid bij risico op ondervoeding
De folder voor cliënten met risico op ondervoeding is bedoeld voor de specialist ouderengeneeskunde, huisarts en verzorgende bij cliënten die een risico op ondervoeding hebben. Deze folder kan worden gegeven nadat deze mondeling is toegelicht. Samen met de LESA Ondervoeding zijn ook twee patiëntenbrieven ontwikkeld.
- Folder voor cliënten met risico op ondervoeding
- NHG patiëntenbrief "Voeding bij kans op Ondervoeding"
Behandeling van ondervoeding door de dietist
Nadat er geconstateerd is dat de cliënt ondervoed is, dient het multidisicplinair behandelplan in werking te treden. Dit houdt in dat de cliënt binnen 1 werkdag naar de diëtist wordt verwezen en de dietist binnen 3 werkdagen in consult is.
Voor de eerstelijnszorg en thuiszorg is een behandelmethode ontwikkeld die is baseerd op motiverende gesprekstechnieken. Voor cliënten in verzorgingshuizen kan deze behandelmethode zeer geschikt zijn. Meer over deze behandelmethode is te lezen in de toolkit van de eerstelijnszorg en thuiszorg.
Hoofstuk Behandeling Ondervoeding uit de richtlijn ondervoeding
Implementatie
Ten behoeve van de implementatie zijn verschillende hulpmiddelen ontwikkeld. Allereerst is het van belang een projectplan te maken: geef bij de start dit project een aparte status waar extra tijd en aandacht aan besteed moet worden. Het projectplan is een hulpmiddel om planmatig te werk te gaan, het project een kop en staart te geven en tijdens de voorbereiding niets te verget
- Projectplan
- Projectplan met voorbeelden
- Projectplan 2011 in pdf
- Checklist bij de implementatie van vroege herkenning en behandeling van ondervoeding
- Poster om aandacht te vragen voor screening op ondervoeding
Door Janine Dolk, Marion Linker en Nel Frederikze van Zorgpartners Midden Holland is een Wijzer ontwikkeld om de belemmerende en succesfactoren van een optimaal eet en drinkbeleid op afdelingsniveau in beeld te krijgen.
- Wijzer (met) eet en dinkbeleid
- scriptie Janine Dolk: de achtergronden bij de Wijzer (met) eet en drinkbeleid
De Landelijke Eerstelijns Samenwerkings Afspraak Ondervoeding is relevant voor de afspraken rond ondervoeding in de verzorgingshuizen. De LESA beoogt betere zorg voor volwassen patiënten met (risico op) ondervoeding in de eerste lijn door nauwere samenwerking tussen huisartsen (hieronder vallen de huisarts, de praktijkassistent, de praktijkverpleegkundige en de praktijkondersteuner). De aanbevelingen uit de LESA vragen om afspraken op regionaal of lokaal niveau. Hiervoor is een lijst met aandachtspunten opgesteld.
Om tot een goed assortiment tussentijdse verstrekkingen te komen is er binnen Zorgpartners Midden Holland een overzicht gemaakt van geschikte tussentijdse verstrekkingen
De voorbeeldpresentaties zijn te gebruiken bij het geven informatie aan verschillende doelgroepen. Naar eigen inzicht kunnen de presentaties worden aangepast.
- Format voor een klinische les
- Scholingsmodule voor helpenden niveau 2, verzorgenden niveau 3 en verpleegkundigen niveau 4
- Presentatie DV&V Amersfoort 13-11-2009 - Hinke Kruizenga
- Presentatie DV&V Roermond 14-11-2008 - Jolanda Horman
- Screenen en behandelen volgens SNAQRC methode (regionale scholing 2009)
- Implementatie van screenen en behandelen ondervoeding (regionale scholing 2009)
Relevante richtlijnen zijn:
- Richtlijn screening en behandeling van ondervoeding
- Richtlijn misselijkheid en braken van VIKC
- Richtlijn "Omgaan met afweergedrag bij eten en drinken van bewoners met dementie" (2009)
Multidisciplinaire samenwerking
- Rol van de logopedist bij ondervoeding
