Terminologie ondervoeding


De Europese Society for Clinical Nutrition and Metabolism (ESPEN) omschrijft ondervoeding als ‘een acute of chronische toestand waarbij een tekort of disbalans van energie, eiwit en andere voedingsstoffen leidt tot meetbare, nadelige effecten op lichaamssamenstelling, functioneren en klinische resultaten’.

In het consensus statement van ESPEN (2016) over de terminologie van klinische voeding en daaraan gerelateerde afwijkingen en condities wordt ondervoeding gezien als een aan voeding gerelateerde stoornis, naast sarcopenie en frailty, overgewicht, obesitas, micronutrientafwijkingen en het refeedingsyndroom (Figuur 1). (1)

 

 

Soorten ondervoeding

In Nederland maakten we in de diagnostiek bij ondervoeding tot nu toe onderscheid tussen cachexie, sarcopenie en wasting. In de nieuwe indeling is ‘sarcopenie’ een apart syndroom en is naast ondervoeding geplaatst. De term ‘cachexie’ is vervangen door ‘ziektegerelateerde ondervoeding met inflammatie’. ‘Wasting’ kan bestaan bij ziektegerelateerde ondervoeding zonder inflammatie, of bij ondervoeding zonder ziekte (bijvoorbeeld ouderdom, vereenzaming). Het onderscheid tussen de verschillende ondervoedingssyndromen wordt gemaakt op basis van informatie over de BMI, onbedoeld gewichtsverlies, de vetvrije massa index (VVMI), de aanwezigheid van ziekte en inflammatie.

 

terminologie-ondervoedingFiguur 2 – soorten ondervoeding

 

Diagnostiek van ondervoeding en sarcopenie

In het najaar van 2018 zijn internationale consensuscriteria gepresenteerd voor het diagnosticeren van ondervoeding en voor het vaststellen van sarcopenie.  Het gebruik van deze nieuwe diagnostische criteria voor ondervoeding en sarcopenie wordt door de Stuurgroep Ondervoeding aanbevolen en ondersteund.  Binnenkort volgt op deze pagina meer informatie en toelichting op deze criteria. De Engelstalige artikelen die de nieuwe criteria beschrijven zijn nu al te lezen via de groene blokken aan de rechterkant op deze pagina.

 

  1. Cederholm T, Barazzoni R, Austin P, Ballmer P, Biolo G, Compher C, Correia I, Bischoff S, Higashiguchi T, Holst M, Jensen G, Malone A, Muscaritoli M, Nyulasi I, Pirlich M, Rothenberg E, Schindler K, Schneider S, de van der Schueren M,Sieber C, Valentini L SP. Definitions and terminology of clinical nutrition: an ESPEN Consensus Statement. Clin Nutr. 2016;Epub ahead